DİYABETİN ERKEN BELİRTİLERİNİ TANIMAK HAYAT KURTARIYOR!

Diyabetin yalnızca ileri yaşlarda görülen bir sağlık sorunu olmadığını belirten uzmanlar, modern yaşamın getirdiği hareketsizlik ve kötü beslenme alışkanlıklarıyla birlikte daha erken yaşlarda da ortaya çıkabildiğine dikkat çekiyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Selçuk Gündoğar, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında Tip 1 ve Tip 2 diyabetin özellikleri, erken belirtileri, risk faktörleri ile erken teşhisin önemi hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

GÜNLÜK YORGUNLUK VE STRESİN ARDINA SAKLANAN BELİRTİLER

Diyabetin bazen hiç ses çıkarmadan, küçük ve sinsi adımlarla hayatımıza sızabileceğini belirten Dr. Selçuk Gündoğar, günlük hayatın olağan sonuçları sanılarak göz ardı edilen sinyallere şu sözlerle dikkat çekti:

"Günlük koşturmacanın, stresin, yoğun iş temposunun veya yorgunluğun ardına saklanan belirtiler; aslında vücudumuzun imdat çağrıları olabilir."

Sık karşılaşılan erken dönem belirtileri ise şunlar:

• Sürekli susama hissi ve ağız kuruluğu: Kan şekerinin yükselmesiyle vücudun fazla şekeri idrar yoluyla atmaya çalışması yoğun su kaybına ve gece uykudan uyanıp tuvalete gitme ihtiyacına yol açar.

• Kronik yorgunluk ve halsizlik: Hücrelerin glikozu enerjiye dönüştürememesi nedeniyle kişi sürekli bitkin hisseder.

• Ani kilo değişimleri: Yeterince yemek yenildiği halde açıklanamayan kilo kaybı veya ani iştah artışları görülebilir.

• Odaklanma sorunları: Yüksek şekerin göz merceğindeki sıvıyı etkilemesi neticesinde ortaya çıkabilir.

• Geç iyileşen yaralar ve sık enfeksiyonlar: Vücudun direncinin düşmesiyle enfeksiyonlara yatkınlık artar.

• Nörolojik sinyaller: Eller ve ayaklarda karıncalanma, uyuşma hissi görülebilir.

GENETİK Yatkınlık TEK BAŞINA KADER DEĞİLDİR

Tip 2 diyabetin gelişiminde genetik mirasın payının büyük olduğunu ancak genlerin tek başına kader olmadığını vurgulayan Dr. Gündoğar, yaşam tarzı faktörlerinin rolünü şu şekilde özetledi:

• Beslenme Alışkanlıkları: İşlenmiş gıdalar, ilave şeker içeren içecekler, beyaz un ve doymuş yağlardan zengin diyetler insülin direncini tetikler.

• Hareketsizlik: Masa başı işler ve egzersizden uzak bir yaşam, kasların glikozu yakma kapasitesini azaltır.

• Karın Bölgesi Yağlanması: Özellikle viseral (iç organ) yağlanma, insülin direncinin en büyük tetikleyicisidir.

• Stres: Stres hormonu olan kortizolün yüksek seyretmesi kan şekerini olumsuz etkiler.

ERKEN TEŞHİS CİDDİ KOMPLİKASYONLARIN ÖNÜNE GEÇER

Diyabetin bilgiyle, farkındalıkla ve doğru takiple yönetilebilen bir durum olduğunu kaydeden Dr. Gündoğar, yılda bir kez yapılacak basit bir açlık kan şekeri ve HbA1c (üç aylık ortalama şeker) testinin önemine işaret etti. Bu basit kontrollerin gelecekte gelişebilecek kalp-damar hastalıkları, böbrek problemleri ve görme kayıpları gibi ciddi komplikasyonların önüne geçebileceğini belirtti.

Sağlıklı bir yaşam için tabağın lifli gıdalar, taze sebzeler, tam tahıllar ve kaliteli proteinlerle zenginleştirilmesi gerektiğini söyleyen uzmanlar, her gün tempolu 30 dakikalık yürüyüşlerin insülin duyarlılığını ciddi oranda artırdığını hatırlatıyor.