Üreme çağındaki kadınların %6-19’unu etkileyen Polikistik Over Sendromu (PKOS), sadece bir yumurtalık sorunu değil, tüm metabolizmayı sarsan hormonal bir fırtınadır. Uzmanlar, PKOS’un ardındaki asıl tehlikenin insülin direnci olduğunu vurgulayarak; tedavi edilmeyen vakaların Tip 2 diyabet, kalp-damar hastalıkları ve ruhsal sorunlara kapı araladığı konusunda uyarıyor.

İnsülin Direnci PKOS'u Nasıl Tetikler? Vücut insülini etkili kullanamadığında kandaki seviyesi yükselir. Bu artış, yumurtalıklarda erkeklik hormonu (androjen) üretimini kamçılayarak yumurtlamayı bozar. Sonuç; adet düzensizliği, karın çevresinde yağlanma ve tüylenme artışıdır. Bu durum, kilo alımını kolaylaştırırken insülin direncini daha da derinleştiren tehlikeli bir kısır döngü yaratır.

PKOS Yönetiminde 4 Altın Kural:

• Beslenme Devrimi: Rafine şeker ve beyaz unu hayatınızdan çıkarın. Tam tahıllar, baklagiller ve kaliteli proteinlere odaklanın.

• Harekete Geçin: Günde sadece 15-20 dakikalık tempolu yürüyüş bile insülin duyarlılığını artırmak için yeterlidir.

• Kritik %5 Hedefi: Mevcut kilonun sadece %5 ile %10’unun verilmesi, adet düzenini normale döndürebilir.

• Uyku Hijyeni: Hormon dengesi için her gece 7-8 saat kaliteli uyku şarttır.

Tedavide 4 altına kural

Küçük adımlarla önemli ilerleme sağlanabileceğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Filiz Candan Topuz, “Bu sendromun yönetiminde süreklilik önemlidir. Yani, hastanın kendisine iyi gelen değişimleri yaşam boyu alışkanlık haline getirmesi gerekir” diyor. Dr. Filiz Candan Topuz, dikkat edilmesi gereken kuralları şöyle özetliyor: 

Beslenme düzeni: Rafine şeker ve beyaz un içeren ürünlerden uzak durmak; tam tahıllar, sebzeler, baklagiller, kaliteli protein kaynakları ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağlara ağırlık vermek, kan şekerinin daha dengeli seyretmesine yardımcı oluyor. Öğün atlamadan, düzenli ve dengeli beslenmek insülin dalgalanmalarını azaltıyor. 

Fiziksel aktivite: Egzersizin metabolizmayı destekleyen en güçlü araçlardan biri olduğunu söyleyen Dr. Filiz Candan Topuz, “Masa başında çalışanlar için gün içinde kısa yürüyüş molaları bile önem taşırken, günde 15–20 dakikalık tempolu yürüyüş, esneme veya hafif egzersizler insülin duyarlılığını artırır” diyor. 

Kilo kontrolü: Fazla kilonun yalnızca yüzde 5–10’unun verilmesi bile adet düzeninin iyileşmesine ve insülin direncinin azalmasına katkı sağlayabiliyor. 

Yeterli ve kaliteli uyku: Her gece 7–8 saat kaliteli uyumak hormon dengesinin korunması ve metabolik sağlığın desteklenmesi açısından vazgeçilmez kurallar arasında yer alıyor.